زن و سیاست در قرآن

 نویسنده: چترچی، نوشین؛ منبع : فصلنامه ندای صادق، شماره 23

کلمات کلیدی : زنان، قرآن، سیاست، اجتماع، حقوق
چکیده:
نوشتار حاضر از ضرورت زندگی اجتماعی و طرح مساله ساماندهی و سازماندهی مناسب، که وجود نهادهای اجتماعی و سیاسی را می طلبد، آغاز می گردد و پس از آن به تعریف تحلیلی سیاست پرداخته، به نوعی چشم انداز سیاست دینی نزدیک می شود . سپس نقش زنان و مردان را در هرم سه وجهی قدرت سیاسی مورد بحث قرار داده، آنگاه به دیدگاههای مختلف تاریخی، علمی و فرهنگی در مورد زنان و روبرداشتی سیاسی از آن و به حقوق زنان از دیدگاه اسلام و قرآن می پردازد . 

ادامه نوشته

مبانی تفکر سیاسی در قرآن

نویسنده: عمید زنجانی، عباسعلی؛ منبع : فقه سیاسی، ج 2

 کلمات کلیدی ماشینی : قرآن، سیاسی، اسلام، امت، تفکر سیاسی

قرآن ریشه اصلی تفکر سیاسی در اسلام است، و قرآن ضمن طرح و شرح مبانی اندیشه های سیاسی، اعتقاد و عمل به این مبانی و اندیشه ها را جزئی از قلمرو وسیع ایمان و بخشی از مجموعه تعالیم اسلام و گوشه ای از حیات یک مسلمان می شمارد، بطوری که در تفکر قرآنی تفکیک اندیشه و عمل سیاسی از ایمان و اسلام و زندگی مسلمان امکان پذیر نیست.

 

ادامه نوشته

مبانی لزوم و جواز، در عقد رهن و آثار مترتب بر آن

نویسنده: احمدی، فریده السادات؛ منبع : فصلنامه ندای صادق، شماره 6

کلمات کلیدی : عقد رهن، مرتهن، جواز، عقد رهن و آثار مترتب، راهن، لزوم
به دلیل اهمیت عقد رهن درگردش سرمایه های یک جامعه، این موضوع از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. در این مقاله چکیده ای از مهمترین مباحث ازدیدگاه فقهی و حقوقی مورد بحث قرار می گیرد. عقود و معاملات از جمله قوانینی است که نقش مهمی را در چگونگی روابط افراد با یکدیگر ایفا می کند. دربعضی از عقود برای حفظ حقوق افراد، عقود وثیقه ای همچون رهن تنظیم شده است تا از هر گونه تضییع حقی جلوگیری شود. 

ادامه نوشته

مصادیق پنهان و آشکار ربا در نظام بانکی ایران

نویسنده: موسویان، سید عباس؛ منبع : فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره 6

کلمات کلیدی:ربا، بانکداری، تسهیلات، سود،اجرای قانون عملیات بانکداری بدون‌ربا، بانکداری اسلامی
چکیده
اقتصاد ربوی اقتصادی است که در آن، گروهی با تمام توان کار می کنند و هزاران خطر و نگرانی را به جان می خرند و در پایان، بخش اصلی سود و دسترنج را به گروهی فاصله گرفته از عرصه کار و کوشش و بی تفاوت در برابر اضطراب ها و افت و خیزهای اقتصاد واقعی، تحویل می دهند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر روابط اجتماعی و تغییر قوانین غیراسلامی، بازار پول و سرمایه، به ویژه نظام بانکی ایران نیز دستخوش دگرگونی اساسی شد که تصویب و اجرای قانون عملیات بانکداری بدون ربا، از مصادیق روشن آن به شمار می آید.

 

ادامه نوشته

اشتباه در شخص طرف معامله

نویسنده: نظری، ایراندخت؛ منبع : فصلنامه ندای صادق، شماره 16

کلمات کلیدی: علت عمده عقد، اشتباه، معامله، بطلان عقد، شخص طرف معامله، سبب بطلان عقد

چکیده:
اصل لزوم و صحت معاملات ایجاب می کند که اشتباه، یعنی تصور خلاف واقع طرفهای عقد، در سرنوشت معامله بی تاثیر باشد. مع الوصف اشتباهات طرفهای عقد را نمی توان یکسان دانست و باید آن را تفکیک نمود. بعضی از اشتباهات که مانع تاثیر اراده و تحقق قصد انشاء، - عنصر سازنده عقد می شود، سبب بطلان عقد خواهد بود; مثل اشتباه در ذات و ماهیت مورد معامله. برخی دیگر از اشتباهات مثل اشتباه در بعضی اوصاف مورد معامله، هیچ اثری در صحت عقد ندارد.

ادامه نوشته

آثار اشتباه در موضوع معامله

نویسنده: اسدی، لیلا؛منبع : فصلنامه ندای صادق، شماره 15

کلمات کلیدی : معامله، بیع، موضوع عقد، خیار، اشتباه در موضوع عقد
انسان موجودی اجتماعی است وروابط گوناگون افراد با یکدیگر ازعناصر سازنده هر اجتماعی است. لازمه برطرف ساختن نیازهای معیشتی افرادجامعه، برقراری روابط قراردادی وکوشش در جهت استحکام این روابط است; بنابراین ضرورت وجود نظم تجاری اجتماع و استواری معاملات وقراردادهایی که افراد جامعه منعقدمی سازند، ایجاب می کند که تا حد ممکن از مخدوش شدن و تزلزل عقودجلوگیری شود. از طرف دیگر 

ادامه نوشته

مسؤولیت مدنی ناشی از اضرار به مالکیت فکری

نویسندگان: تفرشی، محمد عیسی ؛ حکمت نیا، محمود ؛ منبع : فصلنامه نامه مفید، شماره 43

کلمات کلیدی : مالکیت فکری، مسؤولیت مدنی، مالکیت،حق، پدید آورنده، اتلاف، نظریه کار، نظریه پاداش
چکیده
مسؤولیت مدنی ناشی از اضرار به مالکیت فکری, به سه عامل بستگی دارد: مبنای اعتبار مالکیت فکری، ماهیت مالکیت فکری و ادله مسؤولیت مدنی و حوزه شمول آن. مبانی مالکیت فکری در قالب نظریه های کار، شخصیت، پاداش و منفعت و ماهیت مالکیت فکری به عنوان مال مالکیت و یا حق انتفاع و ادله مسؤولیت مدنی با عناوینی چون قاعده اتلاف و قاعده لاضرر قابل تحلیل است.

ادامه نوشته

مطالعة تطبیقی‎ حقوق معنوی مؤلف

نویسنده:حضرتی شاهین در، صمد(منبع : مجله پژوهشی دانشگاه امام صادق (علیه السلام)، شماره10)

کلمات کلیدی : حق معنوی مؤلف، حق، مؤلفان، حقوق معنوی، حق مؤلف، قانون حمایت حقوق مؤلفان

چکیده: حق معنوی مؤلف از جمله حقوق مؤلف است که نوعی مالکیت فکری تلقی می‎شود. در دهه‎های اخیر هم در بعد ملّی و هم در بعد بین‎المللی حق معنوی مؤلف مورد توجه خاص قرار گرفت؛ در این راستا در مقررات و قوانین داخلی بسیاری از کشورها هم جهت با کنوانسیون‎های بین‎المللی تصویب شده در این زمینه تغییرات عمده‎ای صورت گرفته است. از آنجا که این موضوع در حقوق ایران کمتر بررسی و تحلیل شده است، در این مقاله ابعاد حقوقی و فقهی موضوع بررسی و اشکالات و ابهامات قانونی آن یاد‎آور شده است. 

ادامه نوشته

منجّزات مریض

نویسنده:موسوی بجنوردی، سید محمد؛(منبع : مجله متین، شماره 10 )

کلمات کلیدی: مال، منجزات مریض، منجزات، بیماری، ثلث، تصرفات، عقد، استصحاب
چکیده: وظیفه اصلی در این مقاله پاسخ به این پرسش اساسی است که آیا شخص بیمار می تواند به طور کامل در اموال و داراییهایش دخل و تصرف کند یا خیر. نویسنده برای اثبات نظر خویش بحث را در سه محور و با طرح سه پرسش فرعی پی می گیرد: 1) چه مسائلی داخل در محل اختلافند و چه مسائلی خارج از آن؟ 2) مفهوم مریض چیست؟ 3) منجزات مریض از اصل ماترک برداشته می شود یا ثلث آن؟ ایشان پس از طرح این محورها، با استفاده از احادیث و روایات نتیجه می گیرد که بیمار در هنگام مرض مرگ حق دارد در کل اموال و داراییهای خود دخل و تصرف کند.

ادامه نوشته

زمینه های بهره گیری از عقل در فقه شیعه

نویسنده: قماشی، سعید؛ (منبع : مجله رواق اندیشه، شماره 4)

کلمات کلیدی : عقل، احکام، ملاکات، فقه، نص، فقه شیعه، فهم، شرع،
چکیده:
عقل آدمی ظرفیت چشم گیری در دستیابی بسیاری از ملاکات احکام فقهی دارد خواه این دستیابی از طریق سیر و بررسی در متون دینی باشد یا بیرون از آن، چرا که احکام فقهی در یک دسته بندی به دو قسم تاسیسی و غیر تاسیسی بخش بندی می شود و احکام غیر تاسیسی نیز به دو قسم عقلی و عقلایی تقسیم می گردد و قلمرو این دسته از احکام، در فقه گسترده و سهم عقل نیز در فهم ملاکات آنها غیر قابل انکار است. 

ادامه نوشته

بهره بانکی و ربا

نویسنده: یوسف قرضاوی/مترجم: نصرالله خلیلی (منبع : مجله اقتصاد اسلامی، شماره 3)

کلمات کلیدی : ربا، بانک، قرض، بهره، عقد، اسلام، مضاربه، پول
مصر یکی از کشورهای اسلامی است که مسئله ربا و بهره بانکی در آن همواره به صورت جدی محل بحث و گفت وگو بوده است . از زمان شیخ محمد عبده، اساتیدی چون محمد رشیدرضا، شیخ محمود شلتوت و عبدالکریم خطیب با ارائه نظریه هایی درصدد تجویز بهره بانکی برآمدند و در مقابل، بزرگانی چون محمد ابوزهره، یونس رفیق المصری و انس الزرقاء با ارائه تحقیقات تفصیلی بهره بانکی را همان ربا به شمار آوردند . 

ادامه نوشته

نظریه‌های بهره و ربا(2)

نویسنده: سید عباس موسویان(منبع : فصلنامه نقد و نظر، شماره 17)

 کلمات کلیدی:ربا، بانک، قرض، تفاوت ربا و بهره بانکی، بهره، پول، ودیعه، اقتصاد، نظریه، ربا و بهره بانکی،

ویژگیهای ودیعه
با بررسی کتابهای فقهی و حقوقی، (34) ویژگیهای زیر برای ودیعه به دست می آید:
یک. مال به ودیعه داده شده در مالکیت صاحب آن باقی است و ودیعه پذیر هیچ گونه حق مالکیتی نسبت به آن ندارد;

ادامه نوشته

نظریه های بهره و ربا(1)

نویسنده:سید عباس موسویان،(منبع : فصلنامه نقد و نظر، شماره 17 )

کلمات کلیدی : ربا، بانک، قرض، تفاوت ربا و بهره بانکی، بهره، پول، قیمت، اقتصاد، نظریه، ربا و بهره بانکی،
مجله وزین «نقدونظر» در شماره 12 خود، با چاپ مقاله ای تحت عنوان «تفاوت ربا و بهره بانکی » از جناب آقای دکتر موسی غنی نژاد، زمینه را برای گفتگویی علمی پیرامون یکی از موضوعات مهم اقتصادی فراهم نمود. 

ادامه نوشته

بحثی در مبانی معرفتی تفاوت ربا و بهره بانکی

نویسنده:غنی نژاد، موسی(منبع : فصلنامه نقد و نظر، شماره 15 )

کلمات کلیدی: ربا، تفاوت ربا و بهره بانکی، بانک، بهره، ربا و بهره بانکی، تفاوت ربا و بهره، اقتصاد، سرمایه، 
انتقاد عالمانه و روشمند آقای سید عباس موسویان از مقاله این جانب تحت عنوان «تفاوت ربا و بهره بانکی » (چاپ شده در مجله نقدونظر، شماره 12) برای پیشبرد بحث مطرح شده، بسیار مغتنم است. عنوان مقاله انتقادی ایشان، «بهره بانکی همان رباست » (1) ، خود پاسخ پرصلابتی به پرسش طرح شده درباره تفاوت ربا و بهره بانکی است و گویای صراحت سخن و سلیقه نویسنده محترم مبنی بر اجتناب از حاشیه رفتن است که در سراسر نوشته ایشان خود را به خوبی نشان می دهد. 

ادامه نوشته

تفاوت ربا و بهره بانکی

 نویسنده: غنی نژاد، موسی (منبع : مجله نقد و نظر، شماره 12 )

کلمات کلیدی: ربا، بانک، بهره، پول، سرمایه، نرخ بهره، اقتصاد، ربا و بهره بانکی،
مساله مورد بحث : قطعیت یا عدم قطعیت درآمد از پیش تعیین شده در نظام بانکی جدید
شاید بتوان علل نکوهش از ربا در فرهنگها و ادیان گوناگون، در گذشته را به این صورت خلاصه نمود: باد آورده بودن آن; یعنی درآمدی که بدون قبول هیچ زحمت و خطری به صورت درآمد قطعی معین از قبل فراهم می آید; نقش اجتماعی مخرب آن، یعنی ستمی که به وام گیرنده روا داشته می شود; و بالاخره عدم توانایی توجیه عقلانی پدیده ربا، یعنی پاسخ به این پرسش که پول به عنوان وسیله مبادله، چگونه به صرف گذشت زمان، می تواند موجب افزایش خود گردد؟

ادامه نوشته

بهره بانکی همان رباست، نقدی بر مقاله «تفاوت ربا و بهره بانکی »

 نویسنده:موسویان، سید عباس(منبع : فصلنامه نقد و نظر، شماره 13 )

کلمات کلیدی : ربا، سرمایه، بهره، پول، اقتصاد، بانکهای، قرض
در دنیای امروز، عواملی همچون پیشرفت ابزار تولید، تخصصی شدن فعالیتهای اقتصادی و بزرگ شدن مقیاس بنگاههای تولیدی و تجاری، نیاز به سرمایه های فیزیکی و نقدی را دو چندان می کند; و این در حالی است که تحریم ربا و تطبیق آن بر بهره بانکی، استفاده از پس اندازهای مردمی و تبدیل آن به سرمایه گذاریهای مولد، بر مبنای روشهای رایج در اقتصاد سرمایه داری، را با مشکل اساسی مواجه کرده است. این امر منجر به پدید آمدن سه نوع تفکر در میان مسلمانان گردیده است: 

ادامه نوشته

آثار برخی قواعد فقهی بر بازار کار

نویسنده:رضایی، مجید،عضو هیأت علمی دانشگاه مفید. (منبع : مجله اقتصاد اسلامی، شماره 18)

کلمات کلیدی ماشینی : قواعد فقهی، فقه، بازار، قواعد، انحصار، بازار کار، قواعد فقهی بر بازار کار، اسراف
چکیده                                                                                                                                  

قواعد فقهی از ابزارهای مهم برای کشف مکتب اقتصادی است. به دلیل اهمیت بازار کار، این مقاله به قواعد فقهی مرتبط با آن و آثار هر یک می پردازد. کنار قواعد فقهی مرسوم مثل اتلاف، ایتمان، احسان، المؤمنون عند‌شروطهم و عسر و حرج کوشیده است با استفاده از متون دینی، برخی از قواعد فقهی جدید را اصطیاد کند. 

ادامه نوشته

بررسى تطبیقى ارکان جرم اختلاس

نویسنده:احمد رمضانى
چکیده:
 اختلاس اموال عمومى، همزاد با تشکیل حکومت مطرح بوده و قدمتى به اندازه خود دولتها دارد. اختلاس از جمله تعدیات کارمندان و کارکنان دولت و مؤسسات و شرکتهاى دولتى و یا وابسته به دولت و یا سایر ماموران به خدمات عمومى است که به اموال متعلق به دولت‏ یا اشخاص دیگر، صورت میگیرد و همواره به عنوان تهدیدى جدى علیه دولت و ملت قلمداد میگردد.

ادامه نوشته

تحليلي بر ارث زوجه از اموال منقول

نويسنده:يحيي پيرعباسي
چكيده
 در مواد 949 تا 946 قانون مدنی آمده است: «زوج از تمام اموال زوجه ارث مي‌برد ليكن زوجه (فقط) از اموال ذيل: 1- از اموال منقوله از هر قبيل كه باشد 2- از ابنيه و اشجار... هرگاه، ورثه از اداء قيمت ابنيه و اشجار امتناع كنند زن مي‌تواند حق خود را از عين استيفاء نمايد». از آنجا كه به نظر برخي از فقها زوجه از عين زمين ارث نمي‌برد، قانون مدني هم به تبعيت از نظر اين گروه، زنان را از عين زمين محروم كرده است،

ادامه نوشته

انواع عده و وضعيت زنان فاقد رحم

نويسنده: سيد علي علوي قزويني
چكيده
 احكام مربوط به عدة زنان در قوانين اسلامي متناسب با كرامت و ارزش انساني زنان وضع و تشريع شده است. اين تكليف (عده) آثار فقهي و حقوقي فراواني به دنبال داردو گسترة آن بسياري از زنان جامعه را شامل مي­شود؛ لذا شناخت دقيق اين مسأله و تشخيص محدوده زماني آن نسبت به حالات و وضعيت‌هاي مختلف زنان از اهميت بسزايي برخوردار است، به ويژه اينكه امروزه با پيشرفت دانش پزشكي و امكان اخراج رحم، سوالات جديدي نيز در اين رابطه مطرح مي­شود، در اين مقاله عده زنان در حالات مختلف از جمله عده طلاق، عده وفات، عده زنان باردار، عده در عقد موقت و زنان فاقد عده مورد بررسي قرار گرفته؛ همچنين عدم لزوم رعايت عده براي زنان فاقد رحم و نگه داشتن دو حيض در نکاح موقت پيشنهاد شده است.

ادامه نوشته

جایگاه و قلمرو فقه و قرآن در حقوق موضوعه ایران

نویسنده: دکتر علیرضا یزدانیان
چکیده:
یکی از سؤالاتی که در خصوص منابع حقوق موضوعه ایران قابل طرح است، استفاده از قرآن و فقه در تدوین مقررات می باشد. با توجه به تفاوت منابع اجتهاد در بین شیعه و اهل سنت بدواً این مطلب جای بحث است که آیا برای فقه شیعه استناد به روایات ارجح بوده یا قرآن و به تبع آن این سؤال مطرح می گردد که آیا حقوق ایران که اصولاً متخذ از فقه شیعه می باشد از قرآن نیز مدد گرفته است یا نه؟ از سوی دیگر از زمان پیدایش حقوق، دین و مذهب و اعتقادات قلبی منبع عظیمی برای حقوق به شمار می رفته است.

ادامه نوشته

چگونگي به اجرا گذاشتن چك در مراجع ثبتي

قانونگذار در وضع و تصويب مقررات جزائي راجع به صدور چك تنها به بيان انواع چكهاي صادره از سوي اشخاص يا بانكها بسنده نموده و در قوانين مختلف مربوط به صدور چك كه بعد از تصويب قانون تجارت در سالهاي 1331 – 1337 – 1344 و 1355 و اصلاحيه قانون اخير در سال 1372 وضع گرديده تعريف جامعي از چك ارائه نداده است. لذا ناگزير هستيم كه براي دستيابي به تعريف چك به قانون تجارت مراجعه و از آن بعنوان قانون مادر استفاده نمائيم .

ادامه نوشته

آداب تجارت از دیدگاه اسلام

نویسنده: علی محمد حیدری نراقی

وَ اِن کُنتُم عَلی سَفَرٍ وَ لَم تَجِدوُا کاتِباً فَرِهانَ مَقبُوضَهٌ.(1)
«و اگر در سفر بودید و نویسنده ای نیافتید، گروگان بگیرید،(گروگانی که در اختیار طلبکار قرار گیرد)».
همان طور که قرآن با رباخواری و احتکار کردن و بخل، سخت مبارزه کرده، برای امور تجاری و اقتصادی نیز مقررات دقیقی بیان داشته است تا هرچه بیشتر سرمایه ها رشد طبیعی خود را بنماید و هیچ گونه بن بست و اختلاف و نزاعی رخ ندهد. 

ادامه نوشته

قاعده حرز در سرقت مستوجب حد

نویسنده:ایه الله دكتر سيد مصطفي محقق داماد
مقدمه:
از شروطي كه براي قطع يد سارق متذكر شده اند، محرز بودن مال مسروقه است. به عبارت ديگر در سرقت حد قطع دست اجرا نمي شود مگر اينكه مال مسروقه را حرز خارج شده باشد. از اين رو مي توان از آن با استفاده از روايات و با تعبير ( لا قطع الافي حرز ) به مثابه يك قاعده كلي ، در اجراي حد سرقت ياد كرد.
منابع و مستندات فقهي اعتبار اين شرط ،مفهوم لغوي و اصطلاحي حرز، مصاديق مشتبه محل اختلاف آن در اين نوشتار مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.

ادامه نوشته

کتاب، يكی از ادله ی اربعه

نویسنده:موسوي بجنوردي

بسم الله الرحمن الرحيم

مقدمه

موضوع اين گفتار بحث در باره كتاب عزيز بعنوان يكي از ادله اربعه است.
در مقدمه ميگوئيم كه قرآن كريم از حيث حجيت قطعيالصدور است. قرآن معجزه خالدهاي است كه بالاتر از آن را در جهان هستي نميتوان يافت. قطعيت صدور كتاب كريم مبتني بر دو امر است. نخست صدور كتاب از جانب خداي تعالي و تواتر اين امر بين مسلمانان كه موجب قطع است. دوم اعجاز قرآن است در فصاحت و بلاغت و مضامين آن و نيز تحدي قرآن و عدم جواب همگان به اين تحدي و اخبار مغيبات كه صدق آنها آشكار گرديده است.

ادامه نوشته

اسلام و حقوق بشر

نویسنده : داود فیرحی

اعلاميه جهاني حقوق بشر كه در دهم دسامبر 1948م با چهل و هشت رأي موافق و هشت رأي ممتنع به تصويب رسيد (1) از همان ابتداي شكل‌گيريِ مقدمات آن، مناقشات مهمي را برانگيخت و تفاوت‌هاي بنيادي فراواني را در ارزش‌ها و فرهنگ‌هاي ملل آشكار ساخت. اين مناقشات و تفاوت‌ها، سرانجام در دو قلمروي «بين‌تمدني» و «درون¬تمدني»، و سه عرصة «فلسفي»، «تاريخي» و «عملي» آرايش يافت.يكي از پايدارترين مسائل اين بود كه حقوق بشر را بايد بر چه مبنايي اعلام كرد.

ادامه نوشته

مباني مجازات در آيينه ي برخي باورهاي ديني و کيفرهاي شرعي

چکيده
کاوش در زيرساخت هاي نظري و پايه هاي استوار کننده کيفر در آموزه هاي ديني در دو محور باورهاي کلي يا جهان بيني و نيز تحليل مجازت هاي وضع شده ، در آن ، مطرح مي باشد. مختار بودن انسان، حق بودن مجازت هاي ديني و به دليل پيوند با حقانيت خداوند، در رديف قضا و قدر الهي جاي داشتن جرم و پيامد هاي ناشي از آن و نمونه هايي از اين دست ، سيماي نخست اين بررسي را سامان مي بخشند. از سوي ديگر، مقاله به کندو کاو در زواياي گوناگون قصاص در قلمرو محور دوم پرداخته است و در اين زمينه، پس از نپذيرفتن دلايل مخالفان همچون به حساب آوردن حق حيات در دريف حقوق طبيعي و در نتيجه، حق نداشتن جامعه در ستاندن آن، به دفاع از حقانيت اين مجازات پرداخته است.
کليد واژه ها: مباني،مجازات،رحمت،بازتاب،رفتار،ستاننده حيات،قصاص،مقابله به مثل،خون مسلمان،پيش گيري.

ادامه نوشته

رويه قضائي و نقش سازنده آن در حقوق

نویسنده:دكتر عليرضا محمد زاده وادقاني
چكيده : از ديرباز در نظامهاي حقوقي نوشته نقشه رويه قضائي به عنوان يک منبع حقوقي همواره مورد بحث و موجب افتراق بين انواع نظامهاي مزبور بوده و هست. حقوق داخلي نيز از اين قاعده مستثنا نشده است. برخي آن را سازنده و موجد قاعده حقوقي مي دانند و بدين منظور از اصول 167 و73 قانون اساسي استمداد مي جويند پاره اي ديگر از حقوقدانان منكر نقش خلاق رويه اي هستند اينان نظر خود را با توسل به اصل 57 قانون اساسي و نيز مواد5 و 198 قانون آئين دادرسي مدني استحكام مي بخشند اين مقاله تحقيقي است در موضوع مورد بحث در حقوقهاي ايران و فرانسه كه در دوگفتار تنظيم شده است. گفتار نخست به نظريه ها و توجيهات مخالفان نقش خلاق رويه قضائي اختصاص داده شده و در گفتار دوم كوشش شده است عقايد طرفدران رويه قضائي بعنوان منبعي از حقوق عنوان گردد سرانجام سعي شده است با جمع بندي نظريه هاي گوناگون نقل شده ونيز با توجه به پيشينه تاريخي نقش رويه قضائي در كنار ساير منابع حقوقي در نظامهاي بزرگ حقوقي ، جايگاه واقعي آن در عالم حقوق ترسيم شود

ادامه نوشته

مسئوليت مدني سبب مجمل

نویسنده:محسن صفري
چكيده : اين مقاله به طرح و بررسي حكم مساله اي از مسئوليت مدني ميپردازد كه در آن ، اشخاصي به طور مستقل اما همزمان ، اعمالي مشابه انجام مي دهند و در نتيجه اقدام يكي از آنها كه به طور مشخص قابل تعيين نيست ، ضرري به ثالث وارد مي آيد . براي تعيين مسئوليت جبران خسارت ها روش هاي مختلفي ،مانند ، اجراي اصل عملي تخيير در موارد علم اجمالي ،تاسيس حكمي فقهي به عنوان اصل در اين گونه موارد ،تعيين مسئول به وسيله قرعه ،استناد به اماره قضايي ، جبران خسارت ها از بودجه عمومي ، اجرا و جمع ميان دو حكم متعارض ، استناد به نظريه خطر ، استناد به اماره مسئوليت ، و سرانجام ، اعمال ولايت حاكم شرع پيشنهاد شده است . در اين مقاله ، هر يك از راههاي مذكور مطرح گرديده و مورد بررسي قرار گرفته است .

ادامه نوشته

شرايط و موجبات حد در شرب خمر

نویسنده:دكتر فتوت نصيري سواد كوهي؛قاضي دادگستري و عضو هيئت علمي دانشگاه
مسكر يعني چه ؟
سكر به معني مستي و حالتي است كه ميان انسان و عقل او عارض مي شود يا قرار مي گيرد و يا حالتي است كه از نوشيدن الكل اتيليك و اقسام ديگر آن حاصل مي شود .
سكر اسمي است براي هر چيز كه سكر آورد و مست كننده باشد .
سكر يعني بند آوردن و بسته شدن مجراي آب و اين تعبير به جهت اينكه ميان انسان و عقلش كه آب حيات او است سد مي گردد . (1)

ادامه نوشته